Powóz Benita Juáreza
Prezydent bez stolicy, republika w podróży i jeden powóz: tak rząd Meksyku opierał się francuskiej interwencji.
Lokalizacja: Muzeum Historii (dawna Akademia Wojskowa), Zamek Chapultepec.
Powóz wydaje się w muzeum pełnym obrazów, broni i mebli przedmiotem drugorzędnym. A jednak w czasie francuskiej interwencji taki pojazd był środkiem transportu, biurem i schronieniem dla całego rządu. Narodowe Muzeum Historii przedstawia go jako kolaskę, której Benito Juárez używał podczas swojej wędrówki po kilku stanach. Jak wyjaśnia muzeum, robił to w latach francuskiej interwencji i Drugiego Cesarstwa.
Trzydziestego pierwszego maja tysiąc osiemset sześćdziesiątego trzeciego roku Juárez ogłosił przed Kongresem, że rząd musi opuścić stolicę. Jeszcze tej samej nocy wyruszył, w towarzystwie rodziny, członków gabinetu, wielu deputowanych i licznych urzędników państwowych. Był to zakład: jeśli Republika nie zależy od jednego miasta, zajęcie centrum kraju nie wystarczy, by ją zniszczyć.
Od tej chwili rząd zmieniał siedzibę w zależności od zagrożenia. Są dokumenty podpisane w San Luis Potosí w czerwcu tysiąc osiemset sześćdziesiątego trzeciego roku. Inne noszą datę Saltillo ze stycznia tysiąc osiemset sześćdziesiątego czwartego roku. Potem rząd osiadł w Monterrey. W tysiąc osiemset sześćdziesiątym piątym i tysiąc osiemset sześćdziesiątym szóstym roku przenosił się na zmianę między Chihuahua a Paso del Norte. To miasto przygraniczne stało się bastionem republikańskiego oporu. Historycy nazywają ten okres wędrowną republiką.
Tymczasem ten zamek obrał inny kierunek. Maksymilian Habsburg i Charlotta uczynili z Chapultepec swoją cesarską rezydencję, a muzeum przechowuje przedmioty, które przywieźli lub których używali. Wśród nich jest galowy powóz cesarzy, z mediolańskiego domu Cesare Scala. Muzeum mówi też o powozie, którym para cesarska jeździła na co dzień, i wyjaśnia, że później służył on samemu prezydentowi Juárezowi. To ironia historii: pojazd Cesarstwa trafił w końcu na służbę Republice.
Człowiek, który podróżował tymi drogami, nie urodził się w pałacu. Według Muzeum Dom Juáreza, należącego do INAH, Benito Juárez przybył do miasta Oaxaca w wieku dwunastu lat. Szukał swojej siostry Josefy, która pracowała jako służąca. Zamieszkał u introligatora Antonia Salanuevy, który nauczył go czytać i pisać. Potem studiował prawo, został gubernatorem swojego stanu, a w końcu prezydentem Meksyku.
Gdy Maksymilian został rozstrzelany w Querétaro, dziewiętnastego czerwca tysiąc osiemset sześćdziesiątego siódmego roku, rząd republikański wyruszył w drogę powrotną. W przeddzień wjazdu do stolicy, czternastego lipca, Juárez spędził noc tutaj, w murach tego samego zamku. Piętnastego lipca wjechał do Miasta Meksyk aleją Chapultepec, ze skromnym gabinetem. Od maja tysiąc osiemset sześćdziesiątego piątego roku Kongres Kolumbii uznawał go za Zasłużonego dla Ameryk. Tego dnia, w manifeście do narodu, zostawił zdanie, które uczyniło go nieśmiertelnym: wśród jednostek, tak jak wśród narodów, poszanowanie cudzego prawa jest pokojem. Na Placu Głównym Porfirio Díaz wręczył mu flagę, by wciągnął ją na maszt jako symbol zwycięstwa. Ta kolaska jest najbliższym materialnym świadectwem tej czteroletniej podróży.
Muzeum wiąże z tą przestrzenią dwa murale Antonia Gonzáleza Orozco. Jeden, z tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego siódmego roku, ukazuje triumfalny wjazd Juáreza do Pałacu Narodowego wraz z gabinetem. Drugi, z tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego drugiego roku, przedstawia go jako symbol Republiki wobec francuskiej interwencji.
Juárez został ponownie wybrany, ogłosił amnestię i zobaczył, jak Porfirio Díaz zbuntował się przeciwko niemu w tysiąc osiemset siedemdziesiątym pierwszym roku, wydając plan z La Noria. Pozostał na stanowisku prezydenta aż do śmierci, osiemnastego lipca tysiąc osiemset siedemdziesiątego drugiego roku.
Generał, który wręczył mu flagę na Placu Głównym, miał później rządzić Meksykiem przez dziesięciolecia. Jak zakończył się ten reżim, opowiada piętro wyżej mural Siqueirosa.
Posłuchaj pełnego audioprzewodnika: Zamek Chapultepec
Karnet na 72 godziny za US$7, bez subskrypcji.